Yerçekimi ayrıştırması, mineralleri yoğunluk farklarına göre ayırır ve bir ortamda gerçekleştirilmesi gerekir. Bu nedenle, minerallerin yoğunluğu ve ortamın yoğunluğu, yerçekimi ayrıştırma sürecini etkileyen en önemli faktörlerdir. Yerçekimi ayrıştırması yoluyla iki mineralin birbirinden ne kadar kolay ayrılabileceği, aşağıdaki formülle kabaca tahmin edilebilir:

Burada δ₁, δ² ve p sırasıyla hafif mineral, ağır mineral ve ortamın yoğunluklarını ifade eder.

E değeri, yerçekimi ayrıştırmasının seçiciliğini değerlendirmek için kullanılan kriter olarak adlandırılır; E değeri ne kadar büyükse, ayrıştırma o kadar kolay olur. Geleneksel olarak, E değerleri Tablo 4-2’de gösterildiği gibi birkaç seviyeye ayrılır.

Tablo 4-2: E değerine dayalı olarak yerçekimi ayrıştırmasıyla ayrıştırma kolaylığının değerlendirilmesi

Metalik ve metalik olmayan minerallerin ayrıştırılmasını örnek olarak ele alırsak, metalik minerallerin yoğunluğu genellikle 4,6 g/cm³’den fazladır; metalik olmayan minerallerin yoğunluğu ise genellikle 2,8 g/cm³’den azdır. Bunları sulu bir ortamda (p = 1,0 g/cm³) ayırırken,

Ayrılmanın kolay olduğu açıktır.

Yukarıdaki formülden, iki belirli mineral için, yani δ₁ ve δ₂ sabit olduğunda, ortamın yoğunluğu p ne kadar büyükse, E değeri o kadar büyük olur ve ayırma işlemi o kadar kolaylaşır. Örneğin, p = 1,8 g/cm³ olduğunda, metalik ve metalik olmayan mineralleri ayırırken,

son derece kolaydır.

Elbette, mineral parçacıklarının boyutu ve şekli ile ortamın hareket durumu da yerçekimi ayırma sürecinde etkili olan önemli faktörlerdir. Bu nedenle, yerçekimi ayırmanın kolaylığını değerlendirmek için E değerini bir kriter olarak kullanmak yalnızca ön ve kaba bir yaklaşımdır.