Öğütme Değirmenlerinin Kurulumu

Yeni tasarlanmış bir konsantratörde öğütme değirmenlerinin kurulması kaçınılmazdır. Halihazırda faaliyette olan konsantratörlerde ise proses değişiklikleri, büyük çaplı revizyonlar veya ekipman değişimleri de öğütme değirmenlerinin yeniden kurulmasını gerektirebilir.

Öğütme değirmeninin üretim hassasiyetinin yanı sıra, kurulum kalitesi de normal çalışması açısından hayati önem taşır. Kötü kurulum kalitesi genellikle yeniden işleme ve ekonomik kayıplara yol açar. Bu nedenle, öğütme değirmenlerinin kurulumu sırasında tasarım gerekliliklerine ve teknik şartnamelere sıkı sıkıya uyulması şarttır. Tüm kurulum prosedürü adım adım denetlenmeli, ayrıntılı kayıtlar tutulmalı ve sistematik hatalar mümkün olduğunca ortadan kaldırılmalıdır.

Çeşitli tipteki öğütme değirmenlerinin kurulum yöntemleri ve prosedürleri temelde aynıdır ve genellikle aşağıdaki sırayla gerçekleştirilir.

9.6.1.1 Öğütme Değirmeni Temeli

Bir öğütme değirmeninin temeli, sadece değirmenin tüm ağırlığını taşımakla kalmamalı, aynı zamanda çalışma sırasında ortaya çıkan darbe, titreşim ve diğer kuvvetlerin neden olduğu dinamik yüklere de dayanabilmelidir. Yük taşıma kapasitesini ve stabiliteyi sağlamak ve değirmen çalışması sırasında çökme veya çatlamayı önlemek için, temel sağlam bir zemine oturtulmalı ve betonarme ağırlığı öğütme değirmeninin ağırlığının 2,5 ila 3 katı olmalıdır. Temel, tesis binasının duvarlarına veya kolonlarına bağlanmamalıdır; aralarında en az 1 m ve 40–50 cm'den az olmamak üzere bir mesafe bırakılmalıdır. Mesafe daha az ise, değirmen çalışmasından kaynaklanan bina titreşimlerini önlemek için boşluk taş levhalarla doldurulmalıdır.

Öğütme değirmenini kurmadan önce, temel ile bitişik binalar, yapılar ve komşu birimler arasındaki göreceli konumları ve boyutları dikkatlice kontrol etmek ve bunların tasarım çizimlerine uygun olduğunu doğrulamak gerekir. Çeşitli denetim yöntemleri mevcuttur; örneğin, ölçme aletleri kullanılarak bir referans noktasından ölçüm yapmak veya hizalama teli yöntemini kullanmak gibi. Yöntem ne olursa olsun amaç, yatay mesafe, paralellik, diklik (açı), düzlük ve öğütme değirmeni, redüktör dişlisi ve elektrik motorunun eksenleri arasındaki göreceli yükseklik farkı gibi temel konum ilişkilerini ve kilit boyutları ile ankraj cıvataları için ayrılan deliklerin konum ve boyutlarını belirlemek ve bunların tasarım gereksinimlerini karşıladığından ve değirmen tabanındaki gerçek cıvata deliği boyutlarıyla uyumlu olduğundan emin olmaktır. Bu görevler tamamlandıktan ve tüm konumsal boyutlar belirlendikten sonra kurulum işlemine devam edilebilir.

Kurulumdan önce, tüm makine ve ekipmanların eksiksizlik, kusur ve kurulum ile işletim gerekliliklerine uygunluk açısından kapsamlı bir şekilde kontrol edilmesi ve temizlenip yağlanması gerekmektedir.

9.6.1.2 Kurulum Sırası

Kurulum sırası şu şekildedir:

(1) Temel Çerçeve Montajı. Redüktör ve motor dahil olmak üzere öğütme değirmeni genellikle dört taban çerçevesine sahiptir: değirmenin ön ve arka yatak kaidesi taban çerçeveleri, motor taban çerçevesi ve redüktör taban çerçevesi. Taban çerçevelerinin montajı sırasında, çelik şerit metre ve su terazisi (düzey) kullanarak taban çerçevelerinin yatay yüksekliğini ve düzgünlüğünü kontrol edin. Herhangi bir düzensizlik tespit edilirse, taban çerçevesinin altına çelik ayar takozları yerleştirerek düzleştirin. Tüm takozlar 50–100 mm genişliğinde olmalı ve uzunlukları, kurulum sırasında taban çerçevesi içindeki ankraj cıvatasının merkez hattının ötesine uzanacak ve dışarıya doğru 10–50 mm çıkıntı yapacak şekilde ayarlanmalıdır. Kama eğimi 1:10 ile 1:20 arasında olabilir. Düzleştirme işleminden sonra, hareket etmemeleri için kamalar birbirine kaynaklanmalıdır.

(2) Öğütme Makinesinin Ana Yatağının Montajı Bilyalı Değirmen. İki ana yatak taban çerçevesini ayarladıktan ve sabitleme cıvatalarını sıktıktan sonra, bunları yeniden kontrol edin. Tüm veriler teknik gerekliliklere uygun hale geldiğinde, ana yatakların montajına geçin. Ana yatak yuvalarının montaj ve kontrol yöntemleri, Tablo 9-13’teki gerekliliklere uygun olmalıdır.

Tablo 9-13. Değirmen kurulumunda izin verilen sapmalar

Ana yatak ile yatak taban çerçevesinin çevresindeki alan arasında düzgün bir temas sağlanmalı ve yerel boşluklar 0,1 mm’yi aşmamalıdır.

Ana yatak yuvası ile içi boş şaftın montajı, ekipman belgelerindeki hükümlere uygun olmalıdır. Bu tür hükümlerin bulunmaması durumunda, aşağıdaki gereklilikler karşılanmalıdır: temas açısı 70° ile 90° arasında olmalıdır; her 25 mm × 25 mm'lik alan içindeki temas noktası sayısı 2 noktadan az olmamalıdır; yatağın her iki tarafındaki toplam boşluk, muylu çapının 0,15% ile 0,20% arasında olmalıdır.

(3) Değirmen Gövdesinin, Uç Kapaklarının ve Çevre Dişlisinin Montajı. Öğütme değirmeni ana yataklara yerleştirilmeden önce, gövde, uç kapakları ve büyük çember dişlisi birbirine monte edilmelidir. Gövde ve uç kapakları monte edilmeden önce gövde incelenmelidir. Ovalitesi, gövde çapının 4/1000'ini aşmamalı ve gövde flanşının izin verilen ovalite hatası, tasarım şartnamelerine uygun olmalıdır. İçi boş mil muylularının yüzey kalitesi ve ovalitesi de kontrol edilmelidir. Gereksinimler karşılandıktan sonra, uç kapak tırnağı ve gövde flanşı, kırmızı kurşun ve keten tohumu yağı karışımı ile kaplanmalı ve ardından işaretlere göre hizalanmalıdır. Hizalama işleminden sonra tüm pimler yerleştirilmelidir. Konumlandırma uygun olduğunda cıvatalar eşit şekilde sıkılmalıdır. Bu işlemle gövde ve uç kapaklarının montajı tamamlanmış olur. Çevresel dişli iki yarıya bölünmüşse, genellikle değirmenin dönen gövdesi ana yataklara yerleştirildikten sonra monte edilir.

Yataklara dış kılıf ve uç kapaklarının takılması aşağıdaki gerekliliklere uymalıdır:

1. İki oyuk şaft muylusunun omuzları ile ana yataklar arasındaki boşluk, tasarım veya ekipman teknik belgelerine uygun olmalıdır;
2. İki içi boş mil muylusunun üst generatrisleri aynı yatay düzlemde bulunmalıdır. İzin verilen göreceli yükseklik hatası 1 mm’yi aşmamalıdır; ancak eğim yönü, boşaltma ucunun besleme ucundan daha alçak olmasını sağlayacak şekilde olmalıdır;
3. İki içi boş mil yuvasının merkez çizgileri aynı düzgü üzerinde olmalıdır. Rulmanların küresel salınımı (çıkma), Şekil 9-16'da gösterildiği gibi bir kadranlı gösterge kullanılarak ölçülebilir. Ölçüm sonuçlarından, eşmerkezlilik derecesi dolaylı olarak belirlenebilir. Küresel salınım için izin verilen hata, Tablo 9-14'teki hükümlere uygun olmalıdır.

(4) Çevresel Dişlinin Montajı aşağıdaki şartları yerine getirmelidir:

1. Montajdan önce, çember dişlisi ile dönen gövde arasındaki temas yüzeylerindeki çapaklar, pas önleyici boya, kir ve diğer kirletici maddeler tamamen temizlenmelidir;

Şekil 9-16 Ana yatağın uç yüzeyindeki dairesel eksantrikliğin kontrol edilmesi
1—İçi boş mil; 2—Ana yatak; 3—Kadranlı gösterge

Tablo 9-14 Ana yatağın uç yüzeyindeki dairesel sapma (mm)

2. Çevre dişlisinin uç yüzü ile dönen gövdenin montaj yüzeyi arasındaki tüm yerel boşluklar 0,15 mm’den az olmalıdır;
3. Çevre dişlisinin ayrılma ek yerindeki boşluk 0,1 mm’den az olmalıdır;
4. Parçalı çember dişlisinin ayrım eklemindeki diş aralığı, ekipmanın teknik belgelerindeki hükümlere uygun olmalı ve izin verilen hata ±0,005 × modül olmalıdır;
5. Çevresel dişlinin radyal sapması, adım çapının her metresi başına 0,25 mm’yi aşmamalıdır;
6. Çevre dişlisinin uç yüzeyindeki eksantrikliği, adım çapının her metresi başına 0,35 mm’yi aşmamalıdır.

(5) Tahrik Ünitesinin Montajı.

1. Tahrik mili ekseni ile öğütme değirmeni ekseni arasındaki paralellik için izin verilen sapma 0,15/1000’dir.
2. Dişli boşluğu, Tablo 9-15’teki hükümlere uygun olmalıdır.

Tablo 9-15 Dişli boşluğu (mm)

3. Dişli dişlerinin birbirine geçme temas şekli, diş yüksekliği boyunca en az 40% ve diş uzunluğu boyunca en az 50% olmalı ve dişin ortasına doğru yoğunlaşmalıdır.
4. Dişli koruyucusunun montajı tamamlandıktan sonra, herhangi bir yağ sızıntısı veya temas/çarpışma olmamalıdır.

(6) Astarların ve Diyafram Plakalarının Montajı.

1. Belirli bir yönlendirmeyle astarların montajı yapılırken, bunların yönü ve konumu ekipman belgelerindeki hükümlere uygun olmalıdır.
2. Astarların gövde içindeki yerleşimi, kesintisiz bir dairesel boşluk oluşturmamalıdır. Uç astarları ile gövde arasında, astarlar arasında veya astarlar ile içi boş mil manşonu arasında oluşan dairesel boşluklar, duruma uygun olarak tahta takozlarla (ıslak öğütme için), demir takozlarla veya çimento ile (kuru öğütme için) doldurulmalıdır. Bitişik astarlar arasındaki boşluk 15 mm'yi geçmemelidir.
3. Astarları sabitleyen cıvatalar, kağıt hamuru veya ince cevher tozunun sızmasını önlemek amacıyla sızdırmazlık pulları ve düz pullarla donatılmalıdır.
4. Diyafram plakaları monte edilirken, deliklerin (yarıkların) geniş uçları tahliye ucuna bakmalıdır.